4 - فعل معان عليه توسط مرتكب در عالم خارج محقق شود . در طرف مقابل مرحوم شيخ انصارى قرار دارد كه ايشان به قول مرحوم مولى احمد نراقى اشكال وارد كرده‌اند و ضمن رد لزوم تحقق فعل اصلى مىفرمايند : اين قول محل تأمل است ، زيرا كه حقيقت معاونت عبارت است از انجام برخى مقدمات به قصد حصول فعل اصلى اعم از آنكه واقعاً در خارج واقع شود يا خير . مضافاً همين كه برخى مقدمات فعل حرام را به قصد رسيدن به آن انجام مىدهد ، همين مقدار تحت عنوان اعانت و گناه قرار مىگيرد و با فرض تحقق فعل اصلى مجازات متعدد ، يكى بر عنوان اعانت و ديگرى بر تحقق فعل اصلى اعمال نمىشود . « 1 » بحثى در مقدمه واجب مطرح است : بعد از آنكه گفتيم مقدمه واجب ، واجب است ، چه زمانى يك فعل متصف مىشود به وجوب مقدمى ؟ برخى معتقدند زمانى متصف مىشود كه فاعل فعل قصد توصل داشته باشد . « 2 » برخى ديگر مىفرمايند مقدمه وقتى متصف به وجوب مىشود كه ذى المقدمه بر آن مترتب شود ، چه قصد توصل داشته باشد و چه نداشته باشد . يعنى مقدمه بايد موصله باشد . « 3 » دسته سومى از فقها هستند كه مىفرمايند براى اتصاف مقدمه به وجوب نه قصد لازم است و نه توصل بلكه مقدمه بما هى هى مقدمه است ، وقتى نصب سلم ( نردبان ) كرده‌ايد ، مقدمه را محقق كرده‌ايد . حال بحث معاونت : معاونت هم جزء مقدمات فعل حرام است ، آيا در مقدمه حرام قصد توصل مىخواهيم . قبلًا بحث كرده‌ايم كه در تحقق معاونت قصد لازم نيست . همين طور ترتب ذى المقدمه هم لازم نيست به عنوان مثلا اگر كسى كه مىخواهد مركز فساد درست كند ، فردى به او براى ساختن آن مركز پول دهد ، اگر چه آن مركز ساخته نشود ، صدق معاونت خواهد بود .

--> ( 1 ) . مكاسب ، شيخ انصارى ، ج 2 ، ص 64 . ( 2 ) . مرحوم صاحب فصول . ( 3 ) . عوائد الايام ، مولى احمد نراقى ، ص 27 .